grazers helpen de bodem

Holistic Management

In 2015 hebben 2 Dexterkoeien, Betsie en Rakker,  hun intrede gedaan bij Aarde-Werk de Stegge. Ze bleven 4 jaar en hebben fantastische bijdrage geleverd aan de kwaliteit van de bodem en de biodiversiteit. 

Omdat ze steeds naar een nieuw stukje werden verweid, bleven ze 'in beweging' op de es, tussen de fruitbomen en bemestten en graasden ieder stukje intensief, waarna het zich kon herstellen en nieuwe zaden de kans kregen zich te ontwikkelen. Daarmee imiteer je in je beheer de grazende kuddes op de vroegere prairies en savannes. Ook daar trekken de kuddes, zodat de natuur zich kan herstellen en in biodiversiteit blijft toenemen. 


Onder de naam 'holistic management' heeft Alan Savory zijn visie op herstellende en integrale landbouw uitgelegd en toegepast. In zijn indrukwekkende TED-Talk legt hij zelf op ontroerende wijze uit hoe hij tot deze inzichten is gekomen.

Powered by Froala Editor

Stegge visie afbeelding
Stegge visie

Jan-Willem van de Velde en Gea Boessenkool hebben sinds 1994 de Aarde-Werk visie ontwikkeld Zij hebben zich laten inspireren door Bill Mollison ( grondlegger van Permacultuur), Joanna Macy (een van de eerst leden van het "Deep Ecology Platform) en Alan Savory ( grondlegger van Holistic Management) en vele anderen. Vanuit deze visie hebben ze eerst Aarde-Werk in Den Haag opgebouwd en sinds 2006 op deze fantastische plek Aarde-Werk de Stegge gecreëerd.

Sinds het overlijden van Jan-Willem in 2018 is Gea voortgegaan met wat zij samen al pionierend zijn gestart.

Met een groeiend team van betrokken medewerkers en vrijwilligers is Aarde-Werk de Stegge verder uitgebouwd. 

De visie formuleren we nu zo:

Aarde-Werk de Stegge is erop uit dat elk mens zich (weer) verbindt met zichzelf en met de Aarde en van daaruit respectvol met de natuur samenwerkt.

De mens wordt  volledig mens. De aarde leeft op en herstelt. 

Aarde-Werk de Stegge nodigt je uit om je thuis te voelen (op aarde).

Wij organiseren activiteiten waar ‘thuis komen’ centraal staat. 

  • Thuis in wie je werkelijk bent
  • Thuis op aarde
  • Thuis bij elke levensvorm
  • Op Aarde-Werk de Stegge ben je geen bezoeker maar deel-nemer.

Van human beings naar humans being 




Powered by Froala Editor

Perma(nent Agri)culture afbeelding
Perma(nent Agri)culture

Met gebruikmaking van de ontwerpprincipes van de permacultuur hebben we in 12 jaar van een maisveld en een schapenweitje een overvloedig producerend systeem kunnen maken dat jaarrond voor 6 personen voedsel, water en energie levert.

het gaat maar door...

Lees hier een artikel van een permaculturist.

Powered by Froala Editor

Herstellende landbouw en Agroforestry afbeelding
Herstellende landbouw en Agroforestry

As permaculturist, I am happy to present you this article from Hathaway.

"Hathaway, M.D. Agroecology and permaculture: addressing key ecological problems by rethinking and redesigning agricultural systems. J Environmental Studies Sci 6, 239–250 (2016). https://doi.org/10.1007/s13412-015-0254-8

Adult Education and Environmental Studies, University of Toronto, 17 Gatwick Ave., Toronto, ON, M4C 1W2, Canada

This paper explores how industrial agriculture is a key contributor to many ecological problems and how redesigning agricultural systems using agroecological principles and methods could address many of these problems. Agriculture uses 85 % of freshwater and, directly or indirectly, produces nearly half of all greenhouse gas emissions. Industrial agriculture accounts for a large proportion of these ecological costs and also depends on high energy use and toxic chemicals. Agroecology presents an alternative paradigm of production based on ecological principles such as recycling wastes, minimizing energy and water use, maximizing genetic diversity, regenerating soil and increasing its carbon content, integrating livestock and crops into a holistic system, and promoting other beneficial biological synergies. Moreover, agroecological methods have the potential to actually boost production and farm incomes, particularly in the global South. Permaculture, perhaps the most widely practiced form of agroecology, also provides an ethical framework and principles that serve as a basis for discerning actions that enable the design of diverse, sustainable systems suited to a wide variety of cultural and ecological contexts. Widespread adoption of agroecological methods and permaculture principles could significantly reduce energy, pesticide, and freshwater usage while simultaneously restoring degraded soil, sequestering large quantities of carbon, creating more biodiverse agricultural systems, and satisfying human needs for healthy, nutritious food. As well, engaging in ecological agriculture may encourage practitioners to develop genuinely ecological dispositions and worldviews that enable them to approach problems and discern actions from a perspective that systematically promotes sustainability and social justice."

I can speak from my own experience of over 10 years of applying the principles of permaculture on our land: starting from a corn field and a meadow with sheep as we arrived in 2006, our property has transformed into a lush, biodiverse, healthy place for people, herding animals, trees and plants, birds and insects....


Powered by Froala Editor

Stegge visie afbeelding
Stegge visie

Jan-Willem van de Velde en Gea Boessenkool hebben sinds 1994 de Aarde-Werk visie ontwikkeld Zij hebben zich laten inspireren door Bill Mollison ( grondlegger van Permacultuur), Joanna Macy (een van de eerst leden van het "Deep Ecology Platform) en Alan Savory ( grondlegger van Holistic Management) en vele anderen. Vanuit deze visie hebben ze eerst Aarde-Werk in Den Haag opgebouwd en sinds 2006 op deze fantastische plek Aarde-Werk de Stegge gecreëerd.

Sinds het overlijden van Jan-Willem in 2018 is Gea voortgegaan met wat zij samen al pionierend zijn gestart.

Met een groeiend team van betrokken medewerkers en vrijwilligers is Aarde-Werk de Stegge verder uitgebouwd. 

De visie formuleren we nu zo:

Aarde-Werk de Stegge is erop uit dat elk mens zich (weer) verbindt met zichzelf en met de Aarde en van daaruit respectvol met de natuur samenwerkt.

De mens wordt  volledig mens. De aarde leeft op en herstelt. 

Aarde-Werk de Stegge nodigt je uit om je thuis te voelen (op aarde).

Wij organiseren activiteiten waar ‘thuis komen’ centraal staat. 

  • Thuis in wie je werkelijk bent
  • Thuis op aarde
  • Thuis bij elke levensvorm
  • Op Aarde-Werk de Stegge ben je geen bezoeker maar deel-nemer.

Van human beings naar humans being 




Powered by Froala Editor

Biodiversiteit op de Stegge afbeelding
Biodiversiteit op de Stegge

Jan Stronks houdt voor Aarde-Werk de Stegge de ontwikkeling van de biodiversiteit op ons terrein bij.

Jan houdt op ons verzoek jaarlijks de ontwikkeling van de biodiversiteit bij d.m.v. tellingen van vogels, vlinders en amfibieën. Natuurlijk neemt hij en passant ook veel waarnemingen mee omtrent de ontwikkeling van wilde planten en het agrarisch natuurbeheer op het terrein.

Sinds september 2020 heeft ook André van Harxen een vrijwillige taak op zich genomen om de biodiversiteit te versterken. Hij heeft alle wilde planten biotopen op het terrein geïnventariseerd en komt binnenkort met een verslag daarvan. 

Beide verslagen zenden we je graag toe.

Powered by Froala Editor

Deep Ecology afbeelding
Deep Ecology

"The most remarkable feature of this historical moment on Earth is not that we are on the way to destroying the world — we've actually been on the way for quite a while. It is that we are beginning to wake up, as from a millennia-long sleep, to a whole new relationship to our world, to ourselves and each other." (Joanna Macy)

De oefeningen in onze deep ecology cursussen zijn gebaseerd op het werk van Joanna Macy en John Seed, twee pioniers van het Deep Ecology Platform beweging die al in de tachtiger jaren van de vorige eeuw zich inzetten voor het behoud van de natuur, ook de menselijke natuur, als deel van onze mooie planeet.

Door je bewust te worden van je diepe verbondenheid met alle levensvormen op Aarde - we zijn allen uit sterrenstof opgebouwd- leren we onszelf opnieuw kennen en verdiept ons bewustzijn zich. Niet aan mode of tijdgeest gebonden, leiden deze inzichten tot intrinsieke motivatie om duurzaam te handelen in elk facet van je leven, met het oog op het welzijn en de mogelijkheden voor komende generaties, uit liefde en respect voor de pracht van de natuur of wat je anders ten diepste raakt.

Powered by Froala Editor